Mən onu bir yaz axşamı tanımışdım. Hava nə isti idi, nə soyuq. Elə bil şəhər də kiminləsə danışmaq istəyirdi, amma söz tapmırdı. O gün dayanacaqda avtobus gözləyirdim. Əlimdə telefon, fikrim isə tamam başqa yerdə idi. Həyatımın elə vaxtı idi ki, hər şey yolunda görünürdü, amma içimdə qəribə bir boşluq vardı.
O, yanımda dayanmışdı. Əvvəl fərq etmədim. Sonra külək saçlarını üzünə dağıtdı, o da gülümsəyərək saçını qulağının arxasına keçirdi. Bəzən insan birini görür və niyəsə elə bilir ki, onu çoxdan tanıyır. Mən də elə hiss etdim. Sanki hardasa, hansısa köhnə xatirəmdə o var idi.
Avtobus gecikirdi. O, sakitcə dedi:
“Bu avtobus həmişə belə gecikir?”
Mən də gülümsədim.
“Bəlkə də, bu gün kiminsə tanış olması üçün gecikir.”
Bu sözü deyəndən sonra özüm də utandım. Elə bildim artıq çox danışdım. Amma o güldü. Həmin gülüş sonradan mənim ən çox darıxdığım şey oldu.
Beləcə tanış olduq. Adı Nərmin idi. Sadə qız idi. Özünü göstərməyə çalışmırdı, çox danışmırdı, amma danışanda adamın ürəyinə toxunurdu. Onda elə bir səmimiyyət vardı ki, yanında özünü rahat hiss edirdin. Sanki illərdir yorulduğun həyatdan bir az nəfəs almaq üçün onun səsinə ehtiyacın olurdu.
İlk günlər sadəcə yazışırdıq. Səhərlər “oyandın?” yazırdı, gecələr “özünə yaxşı bax” deyirdi. İndi düşünürəm, bəlkə də sevgi böyük sözlərdən başlamır. Bəzən sevgi birinin gün ərzində səni xatırlamasıdır. Səni soruşmasıdır. Yorğun səsini hiss edib “nəsə olub?” deməsidir.
Biz çox varlı deyildik. Bahalı restoranlara getmirdik. Ən çox dəniz kənarında gəzirdik. O, dənizə baxmağı sevirdi. Deyirdi ki, dəniz insan kimidir, üstdən sakit görünür, içində isə kim bilir nələr var.
Bir dəfə bulvarda oturmuşduq. Əlində çay, gözləri dənizdə idi. Birdən dedi:
“Səncə, insan birini həqiqətən sevirsə, onu buraxa bilər?”
Mən o vaxt cavab verə bilmədim. Gənc idim, sevgini sadəcə yanında saxlamaq kimi başa düşürdüm. Elə bilirdim sevgi varsa, insan heç vaxt getməz. Elə bilirdim sevən adam mütləq qalmalıdır.
Amma həyat həmişə bizim bildiyimiz kimi olmur.
Nərminin ailəsində problemlər başladı. Atası xəstələndi, evin bütün yükü onun çiyninə düşdü. İşə başladı, dərslərini yarımçıq qoydu, evə gec gəlirdi. Mən isə əvvəlcə başa düşürdüm, sonra yavaş-yavaş inciməyə başladım. Mesajlarıma gec cavab verirdi, görüşlərimiz azalırdı. İçimdə qorxu vardı, amma bunu sevgi kimi yox, qısqanclıq kimi göstərirdim.
Bir gün ona dedim:
“Sən dəyişmisən.”
O isə çox yorğun baxışla cavab verdi:
“Mən dəyişməmişəm, sadəcə yorulmuşam.”
O cümləni indi daha yaxşı başa düşürəm. Bəzən insan sevmədiyi üçün yox, həyat onu əzdiyi üçün susur. Bəzən cavab yazmır, çünki ürəyində söz qalmır. Bəzən görüşə bilmir, çünki ayaqda durmağa gücü çatmır.
Amma mən o vaxt bunları başa düşmədim. Mən ancaq öz darıxmağımı gördüm, onun yorğunluğunu yox.
Aramızda soyuqluq başladı. Əvvəl uzun yazışmalar qısaldı. Sonra zənglər azaldı. Sonra hər ikimiz bir-birimizin həyatında var kimi görünüb, əslində uzaqlaşmağa başladıq. Ən pis ayrılıq qışqıraraq olan ayrılıq deyil. Ən pis ayrılıq iki insanın yavaş-yavaş yadlaşmasıdır.
Sonuncu dəfə yağışlı bir gündə görüşdük. Kiçik bir kafedə oturduq. O, pəncərədən çölə baxırdı. Mən isə ona baxırdım. Ürəyimdə min söz vardı, amma heç birini deyə bilmirdim.
O sakitcə dedi:
“Bəlkə bir az ayrı qalaq?”
Bu cümlə adamın içində nəyisə qırır. Amma qəribədir, o an qışqırmadım, etiraz etmədim. Sadəcə başımı aşağı saldım. Çünki onun gözlərində də sevgi var idi, amma o sevginin üstünü yorğunluq, məsuliyyət, həyatın ağırlığı örtmüşdü.
“Yəni bitdi?” dedim.
“Bilmirəm,” dedi. “Sadəcə indi heç nəyi daşıya bilmirəm.”
O gedəndən sonra uzun müddət kafedə oturdum. Çay soyudu, yağış kəsdi, insanlar gəlib-getdi. Mən isə elə bil yerimdə donmuşdum. Telefonuma baxırdım, bəlkə yazdı deyə. Yazmadı.
O gecə mən ona uzun bir mesaj yazdım. Yazdım ki, bağışla. Yazdım ki, səni anlamadım. Yazdım ki, mən səni itirməkdən qorxduğum üçün daha çox sıxdım. Yazdım ki, kaş sənin yorğunluğunu vaxtında görəydim.
Amma göndərmədim.
Mesaj qaralama kimi qaldı.
Aylar keçdi. Sonra illər. Həyat davam etdi. Mən işə girdim, başqa insanlarla tanış oldum, başqa şəhərlərə getdim. O da yəqin öz həyatını qurdu. Bir dəfə sosial şəbəkədə şəklini gördüm. Gülümsəyirdi. Yanında anası vardı. Atası isə görünmürdü. Həmin gün başa düşdüm ki, bəzi insanların həyatından çıxırsan, amma onlar sənin içindən çıxmır.
Mən hələ də o sonuncu mesajı silməmişəm. Telefon dəyişmişəm, nömrə dəyişmişəm, amma o mesajı özümə göndərib saxlamışam. Oxuyanda ağlamıram artıq. Sadəcə susuram. Çünki o mesaj mənə sevgini öyrətdi.
Sevgi təkcə “yanımda qal” demək deyilmiş. Sevgi bəzən “səni vaxtında anlamadım” deyə bilməkmiş. Sevgi bəzən bir insanın yükünü görmək, onun susqunluğunu eşitməkmiş. Sevgi bəzən gec başa düşülür, amma insanı ömürlük dəyişir.
İndi kimsə məndən soruşsa ki, onu hələ də sevirsən?
Deyərəm, bilmirəm.
Amma bir şeyi bilirəm. Mən onunla olduğum adamı, onun yanında hiss etdiyim sakitliyi və o yaz axşamı dayanacaqda başlayan o saf hissi heç vaxt unutmadım.
Bəzi sevgilər qovuşmaq üçün gəlmir. Bəziləri insanın içində bir yeri yumşaltmaq üçün gəlir. Səni daha anlayışlı, daha səbirli, daha insan etmək üçün.
Nərmin mənim həyatımda qalmadı.
Amma mənə sevməyi öyrətdi.